Hier lees je hoe je Mazda Protege knoppen voor cruise control kunt veranderen om er audioknoppen van te maken voor aan het stuur van een NB of NBFL. De Mazda Protege, de Noord-Amerikaanse variant op de Mazda 323 kreeg in enkele uitvoeringen cruise control knoppen aan het stuur. In de basis is dit hetzelfde stuur als wat er gebruikt is in de NB en NBFL.

Inmiddels weten we dat het drie-spaaks MX-5 stuur ook gebruikt werd in bepaalde modellen van de Mazda 323 FS in de periode rond 2000 tot 2002 waarbij er audioknoppen aan het stuur zaten. Als je die kunt vinden is dat de beste optie. Aangezien die echter schaars zijn, ben ik gaan onderzoeken of de Mazda Protege knoppen ook ingezet kunnen worden als audioknoppen.

Over de mogelijkheden om deze knoppen te gebruiken voor audio heb ik een video gemaakt.

Voor eventuele vragen kun je me bereiken via de contact pagina.

Het bericht Audioknoppen maken van Mazda Protege cruise control knoppen verscheen eerst op MX5info.

Hier lees je hoe je originele Mazda audio-knoppen aan het stuur van een NB of NBFL kunt toevoegen.
De mensen die mij al wat langer kennen, weten dat ik voor al mijn updates het liefst originele Mazda onderdelen gebruik. Ik wijk daar weleens vanaf, maar dan omdat ik denk dat er ruimte voor verbetering is ten opzichte van het origineel. 

Na het aansluiten van de Yatour Bluetooth module, miste ik een mogelijkheid om eenvoudig een inkomend gesprek op de telefoon aan te nemen. Daarnaast sprak de stuurwielbediening bij de NC wel aan. Daarbij zit aan de linkerkant van het stuur een aantal knoppen, waarmee je de radio kunt bedienen. Dat leek me wel wat voor mijn NBFL, maar bestaat het ook?

Max de Jongh (waarmee ik een project gedaan heb om cruise control op onze auto’s werkend te krijgen), wist dat het bestond op andere Mazda modellen uit dezelfde periode. Feitelijk waren er twee varianten van knoppen aan het stuur dat ook in de NB en NBFL gebruikt werd, namelijk een variant voor bediening van de cruise control, en een variant voor bediening van de radio, dus met audio-knoppen aan het stuur. Een bericht over de variant met cruise control, leerde ons wat ons te wachten stond voor de bevestiging van de onderdelen aan het stuur.
Inmiddels weten we dat het drie-spaaks MX-5 stuur ook gebruikt werd in bepaalde modellen van de Mazda 323 FS in de periode rond 2000 tot 2002. Zo heb ik ooit een setje gevonden in Spanje toen daar een airbag van dat model werd aangeboden.

Het vinden van een auto met audio-knoppen aan het stuur, is de eerste uitdaging. Vervolgens moet je het stuur of alleen de relevante onderdelen in huis zien te krijgen. Daarmee ben je er echter nog niet, want om het werkend te krijgen moeten ook de stuurkap en de bedrading, en mogelijk het stuur zelf aangepast worden. Dat laatste is afhankelijk van het stuur dat je in de auto hebt. Als je een special edition hebt, waarbij het stuur gemaakt is door Nardi, dan is het binnenwerk anders dan bij de stuurwielen die Mazda zelf geproduceerd heeft. Special editions met een Nardi binnenwerk zijn ondere andere de Phoenix, Trilogy, Memories II, Murphy & Nye, Memories III en de Impuls

De aansluiting van de audio-knoppen aan het stuur naar de radio, is afhankelijk van het type radio. Ik gebruik zelf de originele radio, en die is er op voorbereid. Veel van de modernere radio’s bieden ook aansluitmogelijkheden, bijvoorbeeld via een audio-jack, zoals voor oortjes op een laptop of telefoon. Het signaal van de knoppen zal echter eerst zijn weg moeten vinden door de clockspring, die achter het stuur zit. Die clockspring, of klokveer, zorgt ervoor dat de bedrading van de airbag en claxon niet in de knoop raakt terwijl je stuurt. Voor deze audi-knoppen komen er twee draden bij. De weerstand tussen die draden, geeft de radio informatie over de audio-knoppen aan het stuur, die wel of niet ingedrukt worden. Achterop de clockspring moeten twee draden toegevoegd worden die vervolgens op de radio aangesloten moeten worden. Het schema van de standaard radio op de NBFL en de NC1, laat zien dat we voor bediening vanaf het stuur de pins N en P moeten gebruiken.

Om de nieuwe onderdelen te kunnen bevestigen aan het stuur, heb ik de een metalen strip, en een gat in de kap, die achterop het stuur zit, moeten maken. Als alles mechanisch en elektrisch goed is aangesloten kun je de radio en de Yatour Bluetooth module vanaf je stuur bedienen. Volume+ en Volume- spreken voor zich. Met Select ga je naar een volgend nummer, of volgende zender, of neem je de telefoon op als je gebeld wordt. Met de Mode knop schakel je tussen de verschillende geluidsbronnen, daarmee bedoel ik de verschillende radiofrequenties, de CD en de CD-wisselaar, de ingang waar de Yatour aan hangt.

Niet iedereen vind deze update met audio-knoppen aan het stuur mooi, maar ik dus wel. Iedereen mag dat voor zichzelf weten uiteraard. In mijn ogen is dit nog steeds zoals Mazda het ooit bedoeld heeft, ze zijn destijds gewoon vergeten, dat het ook op een MX-5 een goede toevoeging zou zijn geweest.

Nog even voor de liefhebbers van de techniek erachter. De weerstand tussen de twee lijnen informeert de radio over ingedrukte audio-knoppen aan het stuur. Die weerstanden zijn voor de NBFL en de NC1 radio’s hetzelfde. De NC heeft er echter meer. Als je de audio-knoppen van de NC aansluit op de NBFL radio, werkt dat gewoon, en heb je er twee knoppen extra bij. Dat zijn de  MUTE knop, en de knop om naar een vorige zender of een vorig nummer te gaan (SEEK-). De weerstanden die de radio verwacht staan in het overzicht hieronder. De Mazda 6 en Mazda RX-8 gebruiken overigens diezelfde weerstandswaarden. 

René van der Veen heeft de bovenstaande weerstandswaarden gebruikt om ervoor te zorgen dat hij de MODE knop een andere functie kon geven. In plaats van een MODE knop, had hij liever een SEEK- button, de knop waarmee je terug kunt naar het begin van het nummer dat afgespeeld wordt, of naar een vorig nummer. Afhankelijk van het type carkit dat je op de originele radio aansluit, reageert de carkit ook op een aantal van deze knoppen. In dit geval wordt SEEK- gebruikt om een gesprek aan te nemen, en SEEK+ om het gesprek te beëindigen.

In de tabel met de weerstandswaarden is te zien dat de waarden voor SEEK- gemiddeld 461 Ohm lager liggen dan die van MODE. Om de weerstandswaarde van de Mode knop te verlagen heeft René een weerstand van 732 Ohm vervangen voor eentje van 270 Ohm. De weerstandswaarde komt daarmee in het bereik van de SEEK- knop. Op de foto’s is te zien welke weerstand vervangen is (de blauwe is de nieuwe) en hoe de tekst op de audio-knoppen aan het stuur, vervangen is door symbolen. 

Voor eventuele vragen kun je me bereiken via de contact pagina.

Het bericht Audio-knoppen aan het stuur van de NBFL verscheen eerst op MX5info.

Veel MX-5 rijders schakelen over op een modernere radio met touchscreen en ondersteuning voor Apple Carplay of Android Auto, om muziek te streamen, of om te bellen of navigeren. Dat is een prima upgrade, maar niet iedereen zit daarop te wachten. Je kunt er namelijk ook voor de originele radio te behouden, en op een andere manier het bellen en audio streamen mogelijk te maken.

Een aantal jaren geleden heb ik een Parrot MKi9000 carkit gekocht, bewust zonder schermpje, maar mét een klein draadloos bedieningspaneeltje, dat je zelf kunt plaatsen waar je het wil hebben. Ik heb zoiets dat graag onder handbereik, en had gekozen voor een plekje tussen de raamschakelaar en de versnellingspook.

De aansluiting van de Parrot carkit op de radio, werd gemaakt met een mini-kabelboom, in dit geval de Kram ISO2CAR 86140. Daarmee plaats je de carkit tussen de kabelboom en de radio, door de grote connector, die normaal gesproken achterin de radio zit, aan te sluiten op die mini-kabelboom, die op zijn beurt ook weer zo’n grote connector heeft die in de radio past. Omdat zo’n Parrot carkit universeel ingezet moet kunnen worden in allerlei soorten auto’s, zitten daar altijd ISO connectors aan. Om het passend te maken voor in dit geval een Mazda MX-5, gebruik je zo’n Kram ISO2CAR kabel, om de overgang van ISO connectors naar een specifiek type auto, of eigenlijk autoradio, te realiseren. Dat verklaart de naam van de kabel, en tevens waarom er zoveel verschillende ISO2CAR kabels zijn. Alles bij elkaar voeg je best veel bedrading toe aan de auto, maar het is wel een plug & play oplossing.

Deze Parrot carkit ondersteund een aantal Bluetooth profielen. Om hands-free te kunnen bellen, heb je het Hands-Free Profile (HSF) nodig. Voor het streamen van audio, gebruik je het Advanced Audio Distribution Profile, beter bekend als A2DP. Om vervolgens ook via een afstandsbediening het volume te kunnen regelen, of een nummer nog een keer af te spelen of juist over te slaan, moet de carkit AVRCP hebben, dat staat voor Audio/Video Remote Control Profile. 

Het voordeel van de Parrot carkit, is dat die altijd controle heeft over de speakers. Het maakt niet uit of je naar de radio of een CD luistert, de carkit krijgt altijd voorrang als er een oproep binnenkomt, of je muziek vanaf je telefoon wil streamen. De carkit zet de radio dan tijdelijk op mute en stuurt de audio naar de speakers.

Er is echter ook een aantal nadelen:

• de kwaliteit van het geluid, wordt bepaald door de kwaliteit van de versterker in de carkit. Die heeft uiteraard niet de kwaliteit en het vermogen van de originele radio;
• het bedieningspaneeltje, feitelijk een afstandsbediening, is zichtbaar een niet origineel element in het interieur van de auto;
• omdat het bedieningspaneeltje draadloos is, werkt deze op een knoopcel batterij die leeg raakt, en dan vervangen moet worden;
• welke locatie je ook kiest voor het bedieningspaneeltje, het is altijd een compromis. Goed onder handbereik, betekent vaak dat je het per ongeluk kunt bedienen, en bij een andere locatie moet je er te veel naar zoeken of rijken;
• de knoppen van de radio kun je bedienen wat je wil, maar ze hebben geen invloed op de carkit, omdat die alleen input accepteert van het bedieningspaneeltje.

Onder aan de streep is het een oplossing waar heel goed mee te leven is. Ik heb er veel plezier van gehad, maar momenteel ligt deze oplossing werkeloos op een plank in de garage. Dat heeft er vooral mee te maken, dat ik mogelijkheden zag voor een, in mijn ogen, fraaiere oplossing. Dan heb ik het over de Yatour module, die dezelfde Bluetooth profielen ondersteund als de Parrot, maar op een andere manier samenwerkt met de originele radio.

Op de foto is te zien dat je ook bij de Yatour gebruik kunt maken van een bedieningspaneeltje, maar in de MX-5 is dat niet nodig omdat je daarvoor de knoppen van de radio kunt gebruiken. Het werkt daardoor een stuk intuïtiever. De Yatour, type YT-BTA-MAZ1, wordt aangesloten op de connector voor de 6-CD wisselaar achterop de radio. De radio herkent het apparaat alsof het een CD-wisselaar betreft. Dat betekent ook dat je via alle functies via de knoppen van de radio kunt gebruiken, en dat je voor de CD-wisselaar als bron moet kiezen om de muziek, die je via Bluetooth streamt, te kunnen horen.

Juist omdat de Yatour te bedienen is via de knoppen van de radio, ben ik nog een stap verder gegaan, en heb ik de audio-knoppen van een Mazda 323F (bouwjaar 2000-2002 of zo) geadopteerd. De signalen die door die knoppen afgegeven worden, worden door de radio begrepen. Hoe dat precies werkt, wordt uitgelegd in een ander bericht, maar het stelt me in staat om zowel de radio, cd, carkit en spotify vanaf het stuur te bedienen.

De microfoon van de Yatour heb ik geplaats rechtsonder bij het instrument cluster.

Het bericht Audio streamen en bellen via de originele radio verscheen eerst op MX5info.

De eerste generaties MX-5 had speakers in de hoofdsteunen van de stoelen, of in ieder geval ruimte daarvoor. Vanaf de introductie van de NB in 1998 tot met de NBFL van bouwjaar 2003, waren er geen speakers, anders dan die in de portieren. Daar kwam verandering in tijdens de laatste bouwjaren van de NBFL, we hebben het dan over 2004 en 2005. Vanaf dat moment zorgde Mazda voor speakers achter de stoelen. In enkele special editions werd een designbeugel met soundboard gebruikt, en in de andere uitvoeringen kwam een windschot met speakers. Die versies hebben allemaal bedrading vanaf de radio naar het midden van de verhoging achter de stoelen. 

De kwaliteit van de standaard 2-inch speakers, die in het windschot gemonteerd zijn, is echter niet best. Uiteraard is het beter dan niets, maar er is duidelijk ruimte voor verbetering. Eerst maar eens kijken wat er als standaard speaker in zit. De plastic kapjes achterop het windschot zijn redelijk eenvoudig te verwijderen. Ter info: Mijn eerste MX-5 had origineel een zwart windschot, maar sinds de komst van project Lübeck is dat vervangen door een beige windschot. Ik heb de aanpassing dus meerdere keren gedaan. 

Toen ik op zoek ging naar betere speakers voor het windschot, vond ik een bericht op het forum van miata,net, met daarin een aanbeveling voor de Peerless by Tymphany NE65W-04. Die bleken ook in Nederland te koop zijn. De specificaties waren overtuigend, en ik besloot ze aan te schaffen. Het verschil met de standaard speakers was direct duidelijk te zien. Er worden hele andere materialen gebruikt, wat de uitstraling professioneel maakt. Het speakertje bovenaan de foto hieronder is standaard, de speaker eronder is de Peerless by Tymphany NE65W-04, maar het door mij gemaakte adapterplaatje en de condensator horen niet bij de levering. 

Het adapterplaatje is nodig, omdat de nieuwe speaker op drie plaatsen wordt vastgezet, terwijl de standaar speaker met 4 schroeven in het windschot gemonteerd wordt. In eerste instantie had ik de adapterplaatjes van MDF gemaakt, maar recent ben ik overgestapt op PETG, een materiaal dat gebruikt wordt om in 3D te printen. Het ontwerp heb ik in TinkerCAD gemaakt, en lokaal laten printen. Het resultaat maakt de montage een stuk eenvoudiger, en het laten printen kost me veel minder tijd dan zelf met MDF aan de slag te gaan.

De condensator heb ik er destijds op advies bij geplaatst om verstoring uit te filteren, maar het kan zijn dat het gebruik van een condensator met een andere capaciteit betere resultaten kan opleveren. Wellicht komt dat nog een keer. Zelf ben ik erg tevreden met het resultaat, maar er zijn andere opties.

In de Verenigde Staten zit 3rd Millennium, een bedrijf dat speakers levert voor meerdere generaties van de MX-5, waaronder de speakers voor in de NA stoelen, en speakers voor in dit windschot. In deze video wordt uitgelegd hoe hun M200 speakers geïnstalleerd kunnen worden. Die speakers worden geleverd inclusief bedrading met connector, en moeten zonder aanpassing direct passen. Dit in tegenstelling tot de door mij gekozen oplossing, waarbij ik het adapterplaatje nodig had en de bedrading er zelf aan moest solderen.

Het bericht Upgrade voor speakers in het NBFL windschot verscheen eerst op MX5info.